નિવૃત્તિ નજીક આવતાં જ સૌથી મોટો સવાલ થાય છે કે એકમુષ્ટ રકમ કેટલી મળશે અને દર મહિને પેન્શન કેટલું આવશે. National Pension System એટલે NPSમાં તાજેતરના નિયમો બાદ ઘણા કર્મચારીઓ ખુશ થયા છે, કારણ કે હવે નિવૃત્તિ સમયે 80% સુધી રકમ રોકડ રૂપે ઉપાડી શકાય છે. પરંતુ અહીં એક નાની લાગતી ભૂલ તમારી આખી જીવનભરની પેન્શનને ગંભીર રીતે ઘટાડીને રાખી શકે છે. આથી NPSના નવા નિયમો અને તેની અંદરની ગણતરી સમજવી બહુ જરૂરી બની ગઈ છે.
NPS શું છે અને કેમ નિવૃત્તિ માટે મહત્વપૂર્ણ છે
NPS એટલે National Pension System. આ યોજના સરકાર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવી છે, જેમાં નોકરી દરમિયાન કરેલા યોગદાનથી નિવૃત્તિ પછી પેન્શન મળે છે. સરકારી કર્મચારીઓ ઉપરાંત ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓ અને સ્વરોજગાર લોકો પણ NPSમાં રોકાણ કરી શકે છે. લાંબા ગાળાની બચત અને બજાર આધારિત વૃદ્ધિ NPSને રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગ માટે લોકપ્રિય બનાવે છે.
નવા નિયમ મુજબ 80% રોકડ કેવી રીતે મળે છે
નવા નિયમો અનુસાર જો NPS ખાતામાં કુલ જમા રકમ ₹5 લાખ કે તેથી ઓછી હોય, તો નિવૃત્તિ સમયે આખી રકમ રોકડ ઉપાડી શકાય છે. મોટા કોર્પસમાં પણ હવે 60% સુધી રકમ ટેક્સ ફ્રી લમ્પસમ તરીકે ઉપાડી શકાય છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં વધારાની છૂટ સાથે કુલ 80% સુધી રકમ રોકડમાં લેવા લોકો તૈયાર થાય છે, જેના કારણે તરત મોટી રકમ હાથમાં આવે છે.
અન્યુઇટીમાં ઓછું રોકાણ કરવાથી શું નુકસાન થાય છે
અહીં સૌથી મોટી ભૂલ થાય છે. NPSમાં બાકી રકમ અન્યુઇટી ખરીદવા માટે વાપરવામાં આવે છે, જેનાથી દર મહિને પેન્શન મળે છે. જો તમે વધુમાં વધુ રકમ રોકડમાં ઉપાડી લો અને અન્યુઇટી માટે ઓછું મૂકો, તો તમારી માસિક પેન્શન નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે. શરૂઆતમાં મોટી રકમ મળવાથી ખુશી થાય છે, પરંતુ લાંબા ગાળે નિયમિત આવક ઘટવી મોટી સમસ્યા બની શકે છે.
પેન્શન કેમ ઘટી શકે છે
પેન્શન સીધું અન્યુઇટીમાં રોકાયેલ રકમ પર આધાર રાખે છે. અન્યુઇટી માટે જેટલી ઓછી રકમ, એટલી ઓછી માસિક પેન્શન. ઘણા લોકો નિવૃત્તિ સમયે ઘર, લગ્ન કે અન્ય ખર્ચ માટે વધુ લમ્પસમ લઈ લે છે અને પછી સમજાય છે કે દર મહિને આવક પૂરતી નથી. આ ભૂલ ખાસ કરીને વધતી આયુષ્ય અને મોંઘવારીના સમયમાં જોખમી સાબિત થાય છે.
ટેક્સ બચત અને આવક વચ્ચે સંતુલન જરૂરી
NPSમાં લમ્પસમ પર ટેક્સ લાભ મળે છે, પરંતુ માત્ર ટેક્સ બચાવના લાલચે પેન્શન ઘટાડી દેવી સમજદારી નથી. નિવૃત્તિ પછી નિયમિત આવક જેટલી મજબૂત હશે, એટલું જીવન વધુ નિરાંતે ચાલશે. આથી લમ્પસમ અને અન્યુઇટી વચ્ચે સંતુલન રાખવું જરૂરી છે.
કોણે વધારે અન્યુઇટી પસંદ કરવી જોઈએ
જેઓ પાસે નિવૃત્તિ પછી બીજી કોઈ નિશ્ચિત આવક નથી, જેમ કે રેન્ટલ ઇન્કમ અથવા અન્ય પેન્શન, તેમના માટે અન્યુઇટીમાં વધુ રોકાણ કરવું સલામત ગણાય છે. આથી દર મહિને સ્થિર આવક મળતી રહે છે અને નાણાકીય ચિંતા ઓછી થાય છે.
નિવૃત્તિ પહેલા શું આયોજન કરવું જરૂરી છે
NPS ખાતાની કુલ રકમ, ભવિષ્યના ખર્ચ, આરોગ્ય ખર્ચ અને આયુષ્ય ધ્યાનમાં રાખીને નિર્ણય લેવો જરૂરી છે. નિવૃત્તિ પહેલા જ અંદાજ લગાવી લો કે તમને દર મહિને કેટલા પૈસાની જરૂર પડશે. તે મુજબ અન્યુઇટી અને લમ્પસમનું પ્રમાણ નક્કી કરવું સૌથી સમજદાર રસ્તો છે.
નિષ્ણાતો શું સલાહ આપે છે
નાણાકીય નિષ્ણાતો માને છે કે NPSમાંથી મહત્તમ રોકડ ઉપાડવાની લાલચથી દૂર રહેવું જોઈએ. લાંબા ગાળાની સુરક્ષા માટે પેન્શનને પ્રાથમિકતા આપવી વધુ યોગ્ય છે. એકવાર નિવૃત્તિ બાદ પેન્શન ઘટી જાય, તો તેને વધારવી લગભગ અશક્ય બની જાય છે.
Conclusion
NPSના નવા નિયમોથી નિવૃત્તિ સમયે મોટી રોકડ મળવાની તક જરૂર છે, પરંતુ આ તક સાથે જોખમ પણ જોડાયેલું છે. વધુ લમ્પસમ લેવા માટે અન્યુઇટી ઘટાડવી તમારી જીવનભરની પેન્શનને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. સમજદારી એમાં છે કે તાત્કાલિક જરૂરિયાત અને લાંબા ગાળાની આવક વચ્ચે સંતુલન રાખીને નિર્ણય લેવો, જેથી નિવૃત્તિ પછી જીવન નિરાંતે અને સુરક્ષિત રહે.
Disclaimer: આ લેખ સામાન્ય માહિતી માટે છે. NPSના નિયમો અને ટેક્સ વ્યવસ્થા સમય અનુસાર બદલાઈ શકે છે. વ્યક્તિગત પરિસ્થિતિ મુજબ નાણાકીય સલાહકારની સલાહ લેવી યોગ્ય રહેશે.